Tại đây, chúng tôi đã được tiếp đón rất nhiệt tình và hiểu thêm nhiều thông tin về loài gấu ngựa (moonbear) và gấu chó (sunbear).

Dưới đây là những hình ảnh do chúng tôi ghi lại:

Trung tâm cứu hộ gấu Việt Nam nằm ẩn mình trong một thung lũng xinh tươi thuộc vùng đệm Vườn Quốc Gia Tam Đảo hùng vĩ, cách Hà Nội khoảng 70km về phía bắc, sau này sẽ là ngôi nhà của 200 đại sứ gấu đã phải chịu đựng nhiều đau đớn trong tay các chủ trang trại gấu.

Anh Chính, áo đen đứng giữa giới thiệu với đoàn về Trung tâm cứu hộ gấu Tam Đảo

Giai đoạn một của trung tâm bao gồm một trạm cách ly và các cơ sở phẫu thuật. Nó có sức chứa tới 100 cá thể gấu trong chuồng và các lồng lớn. Giai đoạn hai, đang hoàn tất, bao gồm chuồng, khu bảo tồn tự nhiên ngoài trời và khu hồi phục chức năng cho gấu và khu chăm sóc đặc biệt.

Đoàn đã được đi thăm khu vực gấu sinh sống và vui đùa

Trọng tâm chính của trung tâm cứu hộ là nhằm chấm dứt hoạt động nuôi gấu trang trại, với một trung tâm giáo dục, vườn thảo dược, khu tham quan cho khách và khu nhà ở cho nhân viên.

Tuy nhiên, ưu tiên hàng đấu vẫn là mang lại sức khỏe cho các cá thể gấu được cứu hộ.

Anh Mạnh, người quản lý trực tiếp khu vực chuồng trại, nơi gấu đang sống

Đây là một chú gấu ngựa đang được chăm sóc tại trung tâm cứu hộ

Mặc dù săn bắt gấu ngựa trong tự nhiên ở Việt Nam là trái pháp luật nhưng vẫn có thêm gấu bị bắt trộm trong khi còn là gấu non hoặc bị bắt bằng bẫy kẹp chân dã man rồi đem bán vào các trại gấu. Chúng cũng bị bắt ngoài tự nhiên tại các nước lân cận như Lào và được vận chuyển lén lút vào Việt Nam.

Tại trung tâm cứu hộ các cá thể gấu sẽ được ăn uống bổ dưỡng, được điều trị y tế (gồm cả phẫu thuật để cắt bỏ túi mật đã hỏng) và được chăm sóc ân cần, đầy yêu thương. Hầu hết các cá thể gấu sẽ quên đi nỗi kinh hoàng trong các trang trại. Chúng được học cách đi lại, chạy nhảy, bơi lội, leo trèo và chơi đùa cùng những cá thể gấu được cứu hộ khác.

Quá trình phục hồi chức năng cho gấu hiện tại sẽ cần nhiều tháng trị liệu bằng cách dùng hoa quả dụ dỗ chúng co duỗi và leo trèo, làm rắn chắc các cơ bắp từng bị teo đi và tăng thêm sự tự tin.

Không phải tất cả các cá thể gấu đều thích làm bạn với nhau và mọi nỗ lực đều nhằm thỏa mãn những nhu cầu của từng cá thể và nhẹ nhàng giới thiệu từng chú gấu với những người bạn mới. Những cá thể gấu bị tàn tật được chăm chút cẩn thận hơn, bảo đảm rằng chúng thấy an toàn khi ở cùng những cá thể gấu khác cũng bị tàn tật.

Ngay khi khách tham quan bước vào Trung tâm, sẽ được vây quanh bởi rất nhiều thông điệp vui nhộn, mang tính giáo dục, bảo vệ môi trường và quyền lợi động vật. Họ ra về với lòng tôn trọng các loại động vật và hiểu rằng mọi sinh vật đều có quyền có cuộc sống không bạo tàn và bị khai thác.

Ngày nay nhiều bác sĩ Đông y tán đồng rằng mật gấu có thể được thay thế dễ dàng bằng thảo mộc. Trên thực tế, có tới 54 loại thảo dược được thay thế đã được xác nhận. Thành phần giá trị nhất trong mật gấu, Acid Urodeoxycrolic (UDCA), có thể được tổng hợp để dễ dàng trong phòng thí nghiệm. Cả thảo dược hay các chất tổng hợp đều rất sẵn có và rẻ hơn mật gấu nhiều.

Hiện nay, các cửa hàng ở phố cổ Hà Nội vẫn tiếp tục quảng cáo mật gấu chất lượng cao và bày bán hàng loạt sản phẩm có chứa nguyên liệu t"hần kỳ" này, bao gồm cả những sản phẩm nhập khẩu trái phép từ Trung Quốc. Những kẻ buôn bán nghiệp dư này đang bị cuốn vào vòng xoáy lợi nhuận khổng lồ nên đã kê đơn mật gấu cho khách hàng đề điều trị đủ thứ bệnh từ bệnh trĩ đến những cơn say. Mật gấu cũng ngày càng được tìm thấy nhiều hơn trong những sản phẩm như dầu gội đầu, nước soda, kem đánh răng và rượu.

Khá nhiều bác sĩ Đông y và gần đây là một nhà nghiên cứu bệnh học Việt Nam đã lên tiếng phản đối việc nuôi gấu lấy mật, đặt ra mối lo ngại về sức khỏe người dùng mật gấu cùng như của chính các cá thể gấu.

Bs Đặng Văn Dương, trưởng khoa Bệnh học tại bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội khuyến cáo người tiêu dùng nên sử dụng thảo được thay thế cho mật gấu sau khi đã thực nghiệm các xét nghiệm y khoa trên túi mật bị hư hại lấy từ ba cá thể gấu được cứu hộ tại Trung tâm Cứu hộ gấu ở Tam Đảo.

Bs Dương phát hiện thành túi mật bị dầy lên đáng kể, hậu quả của quá trình hút mật (mà ở những chú gấu còn non chứng tỏ chúng đã bị lấy mật trái phép).

Trưởng Đại diện tại Việt Nam của Tổ chức Động vật Châu Á, TS. Tuấn Bendixen, đã nộp báo cáo bệnh học của bác sĩ Dương cho Cục Kiểm Lâm. Mặc dù nhiều người biết hoạt động lấy mật gấu vẫn đang diễn ra nhưng do thiếu nguồn lực và phân quyền xuống địa phương nên nên không có sự áp chế nào thực sự đáng kể.

Loài gấu đen Châu Á, được biết đến với tên gọi gấu mặt trăng (gấu ngựa) do có hình bán nguyệt vàng xinh xắn trên ngực, từ hàng ngàn năm nay vẫn bị giết hại để lấy mật trong các loại thuốc cổ truyền ở Việt nam và Trung Quốc. Tuy nhiên, vào những năm 1980, các thương gia nhạy bén nhận thấy họ có thể kiếm được nhiều tiền hơn hẳn nếu đóng cũi và rút mật chúng.

Ngày nay, trên toàn Châu Á có hơn 14.000 cá thể gấu ngựa bị giam trong các trang trại man rợ, đôi khi lên đến hơn 25 năm. Ở TQ, cũi gấu chỉ nhỉnh hơn cơ thể chúng chút ít và mật được lấy qua những ống thông hoặc lỗ thủng được khoét trên bụng gấu xuyên thẳng vào túi mật.

Mặc dù khai thác gấu bị pháp luật cấm từ năm 1992 ở Việt Nam hoạt động này vẫn khá phổ biến và có khoảng 4000 cá thể gấu còn bị nhốt trong các trang trại khai thác mật trên khắp đất nước. Mật gấu được khai thác với sự hỗ trợ của máy siêu âm, ống thông và bơm y tế.

Năm 2005, sau sáu năm ròng vận động từ phía tổ Chức Động Vật Châu Á cũng như các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước. Chính phủ Việt Nam đã cam kết chăm dứt dần dần ngành nuối nhốt gấu lấy mật.

Gấu bị đánh thuốc mê, thường là Ketamine, trói lại bằng thừng và bị đâm nhiều nhát vào bụng với kim tiêm dài hơn 10 cm nếu người lấy mật thiếu kinh nghiệm, cho tới khi tìm ra túi mật. Sự tra tấn tinh thần mà lũ gấu phải chịu là rất đau đớn.

Charlie (bìa trái) - Bear Manager tại Trung tâm cứu hộ gấu Tam Đảo

Một thành viên đi qua chiếc chuồng gấu cũ. Đây là chiếc chuồng dùng để nhốt tới 3 con gấu ngựa nhằm phục vụ hút mật. Những con gấu bị nhốt trong điều kiện tồi tệ đó thường bị suy giảm nhiều chức năng như vận động, tiêu hóa... Khi được cứu thoát, hầu hết chúng đều đang ở trong tình trạng vô cùng tồi tệ

Cuối năm 2005, tổ chức Động vật Châu Á đã ký một thỏa thuận với Chính phủ Việt Nam giải cứu hơn 200 cá thể gấu từ các trang trại quanh HN và cùng hợp tác với Chính phủ tiến tới nhằm chấm dứt hoạt động này. Kể từ đó, Trung tâm cứu hộ gấu tạo Tam Đảo đã ra đời.

Anh Chính giới thiệu về khu vực xử lý nước thải hiện đại. Toàn bộ nước thải của khu vực này sau khi qua xử lý đều có thể dùng ngay được

Sự kiện này tiếp nối một thỏa thuận tương tự với Chính phủ Trung Quốc về việc giải cứu 500 cá thể gấu và đồng thời hợp tác tiến tới chấm dứt nuôi gấu trang trại tại nước này. Dự án cứu hộ Gấu Ngựa được hình thành năm 1993 khi bà Jill Robinson, người sáng lập ra Tổ chức Động vật Châu Á năm 1998, phát hiện hoạt động man rợ này trong chuyến thăm một trang trại ở Trung Quốc.

Qua chuyến đi, các thành viên trong đoàn đã có thêm nhiều thông tin bổ ích, hiểu hơn về ý nghĩa của việc bảo vệ gấu nói riêng và động vật nói chung

Cho đến nay, hơn 280 cá thể gấu đã được giải cứu và đưa tới hai trung tâm cứu hộ gấu của Tổ chức động vật Châu Á tại Tam Đảo, gần Hà Nội, Việt Nam và tại Thành Đô, Tứ Xuyên, Trung Quốc. Hơn 280 cá thể gấu này được cứu hộ hoặc từ các trang trại hoặc từ những kẻ buôn lậu đang trên đường vận chuyển chúng tới trang trại.

 Người đưa tin